Basın Odası

Atıkların önemli bir miktarı geri dönüştürülecek, yeniden kullanılabilir malzemeler yapılmaktadır. Geri dönüşüm işleminin en önemli basamağını kaynakta ayırma ve ayrı toplama oluşturur.

Geri dönüşüm hakkında Heksagon Katı Atık Yönetim A.Ş.’nin Yönetim Kurulu Başkan Vekili HAKAN ALKAN ile konuştuk.

Bize kendinizden bahseder misiniz?

1963 Adana'da doğdum, A.Ü Siyasal Bilgiler Fakültesi Uluslararası İlişkiler bölümü mezunuyum. Uluslararası ilişkiler Yüksek Lisansı yaptım. Doktora çalışmam devam ediyor. 22 yıl Tarım Kredi kooperatifleri, Başbakanlık gibi çeşitli kurumlarda kontrolör, uzman, müşavir olarak ve Güven sigorta, Taryat, İmece Prefabrik gibi kurumlarda da üst düzey yöneticilik yaptıktan sonra, 2008 yılında kurulan BİOSUN KAY AŞ ve Heksagon KAY AŞ'nin Kurucu Ortağı ve Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı olarak çalışmaya başladım. Yönetim Kurulu Üyeliğinin yanında, Kamu ve Kurumsal İlişkilerden sorumlu İcra Kurulu üyeliği de yapmaktayım. Halen, Heksagon Katı Atık Yönetimi AŞ'nin Yönetim Kurulu Başkan Vekilliği görevini de icra ediyorum.

Geri dönüşüm nedir, yararları nelerdir?

Atıkların önemli bir miktarı geri dönüştürülerek, yeniden kullanılabilir malzemeler yapılmaktadır. Örneğin; atıklar içindeki canı, metal, plastik ve kâğıt/karton gibi atıklar çeşitli fiziksel ve kimyasal İşlemlerden geçirilerek yeni bir ham maddeye veya ürüne dönüştürülebilirler. Bu atıkların ham madde gibi kullanılarak şişe, kutu, plastik, kâğıt, gübre gibi yeni bir maddeye dönüştürülmelerine geri dönüşüm denir. Bu süreç her bir atık türü için malzemenin cins ve niteliğine göre farklılık gösterir." Sağlıklı bir geri dönüşüm sisteminin ilk basamağı ise, bu malzemelerin kaynağında ayrılması suretiyle toplanmasıdır. Geri dönüştürülebilir nitelikteki bu atıklar diğer atıklarla karıştığında bu malzemelerden üretilen ikinci malzemeler çok daha düşük nitelikte olmakta ve temizlik işlemlerinde sorunlar olabilmektedir. Bu yüzden, geri dönüşüm işleminin en önemli basamağını kaynakta ayırma ve ayrı toplama oluşturur.

%100 geri dönüştürülemeyen şeyler var mıdır, varsa nelerdir?

Bunlara örnekler verilebilir. Sigara izmaritleri, sakız ve kül; bunların dışında, bebek bezleri ve buna ben zer yanabilen atıklar enerji üretimi için yakılabilir.

Geri dönüşümü en zor olan şeyler nelerdir?

Diş macunu tüpleri, polikarbonal ve alüminyum karışımından yapılmış CD ve DVD'ler ile hap ambalajları, eski tıraş bıçakları, kırık tabaklar vb.

Temiz enerji nedir ve nasıl üretilmektedir?

Dünyamızda enerji ihtiyacı her yıl artmaktadır. Buna karşılık bu talebi karşılayan fosil-yakıt rezervi ise çok daha hızlı bir şekilde azalmaktadır. Ayrıca fosil yakıtların kullanımı, dünya ortalama sıcaklığını da son bin yılın en yüksek değerlerine ulaştırmıştır. Bu durum, yoğun hava kirliliğinin yanı sıra milyarlarca dolar zarara yol açan sel/fırtına gibi doğal felaketlerin gözle görülür şekilde artmasına ve küresel ısınma sürecinin hızlanmasına neden olmaktadır. Bu nedenle, fosil yakıt rezervleri yerine temiz, bir başka deyişle yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı tercih edilmelidir.

YENİLENEBİLİR ENERJİ KAYNAKLARI;

  • Rüzgâr enerjisi
  • Güneş enerjisi
  • Biyokütle enerjisi
  • Hidrojen enerjisi
  • Jeotermal enerji
  • Hidro-Elektrik enerji olarak sayılabilir.

Temiz enerjinin doğaya katkıları nelerdir?

  • Fosil yakıt kullanımının neden olduğu sera etkisini azaltmaktadır.
  • Özellikle rüzgâr enerjisi ve güneş enerjisi hava ya da su kirliliğine yol açmamaktadır.
  • Katı atık yönetimi ile elde edilen enerji hem atıkların çevreyi kirletmesini engellemekte, hem de temiz enerji kategorisinde yer almaktadır.
  • Temiz enerjinin insan sağlığına zararı bulunmamaktadır.
  • Temiz enerji kaynaklarının işleyiş sürecinde çevreye zararlı atıklar oluşmamaktadır.
  • Temiz enerji kaynaklarının büyük kısmı gürültü ve görüntü kirliliğine neden olmamaktadır.
  • Temiz enerji kaynaklarında hava emisyonları ve atık ürünleri kaynağın türüne bağlı olarak ya hiç yoktur ya da miktarı çok azdır.
  • Yenilenebilir enerji kaynaklarının kullanımı hava, su ve toprak kalitesinin korunmasına ve doğal dengenin sürmesine yardımcı olmaktadır.

Evlerde atıkların ayrıştırılması konusunda neler yapılması gerekiyor? Halkımızı bilinçlendirme adına bu konuda neler yapılabilir?

İsterseniz bizim şirket olarak faaliyetlerimizden bahsedeyim ki sorunuzun cevabını da içerecektir. BİOSUN ve HEXAGON Katı Atık Yönetim A.Ş. olarak halen görev yapmakta olduğumuz Sakarya/Pamukova, Bilecik ilinin tamamında ve İzmir/ Ödemiş'te yerel halkın eğitilmesi için haneler, okullar, iş yerleri bazında üniversitelerle iş birliği içerisinde ve gençlerden kurduğumuz ekiplerle düzenli olarak enteraktif bir çalışma yapıyoruz. Mahalli idarecilerle koordineli ve uyumlu çalışma yaptığımız her yerde çok büyük oranda geri dönüşüm sağladığımızı söyleyebilirim. Çevrenin korunması konusunda Türkiye çok ciddi gelişmeler kaydetti. AB üyeliği müzakerelerinde kapatılan tek fasıl "Çevre" faslıdır. Dolayısıyla toplumsal duyarlılığımızın artırılması açısından geçmişe oranla büyük mesafeler alındığını söyleyebilirim. Bakanlık, Belediyeler ve bazı STK'ların yoğun çabası ile kaynağında ayrıştırma yapılması konusunda hızla bilinçlendirme çalışmalarının yapıldığını görüyoruz. Tabii ki yeterli değil ama artmakta. Bu konuda Kamunun öncülük etmesi ve kaynaklan kıt olan Mahalli İdareler için yaygın bir bilinçlendirme sağlanması için de çok gerekli.

Dünya ülkeleri, ve Türkiye karşılaştırılacak olursa geri dönüşüm ve teiniz enerji konusunda Türlüye nerededir?

Türkiye'de geri dönüşüm başarısı, özellikle son yıllarda ciddi oranlara sahip olarak dünya genelinde çevreci bir ülke olmamıza yardımcı oldu. 2001 yılından bu yana sürdürülen geri kazanım, projeleri, atıkları dönüştürme çalışmaları kapsamındaki uygulamalar sayesinde her geçen yıl kazandırılan materyallerin miktarı katlanarak artmaya devam etti. Yaklaşık 15 yıl öncesindeki istatistikler, ülkemizde ekonomiye kazandırılan plastik, cam, kâğıt, karton, metal atıkların yüzde 32 oranında geri dönüştürüldüğünü gösteriyor. Bu oran Almanya'da %72, Avusturya'da %69, Hollanda'da %64, İsviçre'de %63, İsveç'te ise %55’dir. Ancak, gururla eklemeliyim ki bizim şirketimizin faaliyet gösterdiği bölgelerde kaynağın da ayrıştırma oranı %80 seviyesine çıktı. Özellikle çocuklar, gençler ve kadınlar doğanın korunması ve çevrenin temiz kalması konusunda çok bilinçli ve destek vermeye istekliler. Türkiye'de, 2013-2016 yılları arasında uygulanan Ulusal Geri Dönüşüm Eylem planı, Türkiye'nin geri dönüşüm konusunda yaptığı önemli ve özverili çalışmalardan birisidir. Geri kazanım konusunda 5 milyar Euro bütçesine sahip olan sektörde birçok özel ve devlet kuruluşları çalışmalarını sürdürüyor. İlerleyen yıllarda ülkemizde bu sektöre yapılacak yatırımın 7-9 milyar Euro daha artış göstereceği düşünülüyor.

Türkiye'deki çöplerin yüzde kaçı geri dönüştürülüyor?

Türkiye'de oluşan atığın geri dönüştürülme oranı halen %35-40 oranında.